Rozmowa z ks. Józefem Mikołajcem w:
- My, Ślązacy, jesteśmy trochę zdystansowani wobec innych, trochę wycofani, nie mamy jakiejś wielkiej siły przebicia, pewnej życiowej odwagi. Trzymamy się razem, ale bez emocjonalnej euforii.
Ta kwestia odróżnia Ślązaków z Opolszczyzny od tych z Katowickiego. Koledzy z seminarium katowickiego mówili wtedy piękną gwarą, podobną do tej, którą znałem z domu. Nie wstydzili się jej i odważnie jej używali. No ale oni mogli tę gwarę pielęgnować i przekazywać następnym pokoleniom od czasu przyłączenia tej części Śląska do Polski po I wojnie światowej. Na Śląsku Opolskim, który w granicach Polski znalazł się dopiero po II wojnie, było to zabronione. Do miejscowości z przewagą autochtonów posyłani byli wtedy nauczyciele z misją repolonizacji. Dzieci karano za używanie gwary, za to, że nie mówiły językiem literackim. U nas też tak było. Gwarą mówiliśmy w domu, ale zmuszeni zostaliśmy do bardzo szybkiego nauczenia się języka literackiego.
Przez tę presję uczono nas wstydzić się gwary, czyli – idąc tym tokiem myślenia – tego, że jest się Ślązakiem. Bo Ślązacy byli traktowani przez oficjalne ówczesne władze jak ludzie drugiej kategorii.
Więcej… http://opole.gazeta.pl/opole/1,35086,9437102,Zaluje__ze_nie_modle_sie_po_slasku.html?as=2&startsz=x#ixzz1JZzo8SXH
Silva rerum, czyli różności
Cyfrowe Archiwa Tradycji Lokalnej
Światowy katalog bibliotek
Dom Współpracy Polsko-Niemieckiej
