Monografie miejscowości górnośląskich

“Bis 1879 war Kopanina mit Miedar vollständig verbunden,…”

Takimi oto słowy zaczyna się Chronik von Kopanina, która powstała w majątku barona Fryderyka von Fürstenberg około roku 1911. Jak więc widzimy zarówno przed 1879 r., jak i po II wojnie światowej Kopanina była (i jest) nieodłączną częścią Miedar. Miejscowość ta stanowiła samodzielny majątek tylko w czasie, gdy jej właścicielem był baron von Fürstenberg. Przed jego przybyciem posiadłości folwarku przez 30 lat zasiedlone były przez 10 rolników.

Prawdę mówiąc pierwsza wzmianka o Kopaninie znajduje się w opisie Zimmermana, gdzie w 1780 r. Kopanina przedstawiana jest jako malutka wioska z jednym folwarkiem i czterema rodzinami zagrodników (4 Gärtner). Sto lat po obliczeniach Zimmermana Kopanina liczyła już 69 mieszkańców i stanowiła folwark należący do Miedar.
W 1904 r. majątek liczył 635 ha, w tym: 151,6 ha pół upranych, 83,9 ha łąk, 0,6 ha wód, 383,3 ha lasów, 15,6 ha parku, ogrodu, dróg, dworu itd.

Nazwa
Sama nazwa należy do kulturowych, tzn. związanych z życiem materialnym człowieka. Jej znaczenie związane jest z czynnościami służącymi przygotowaniu terenów zalesionych pod uprawę, a więc wypalaniu, karczowaniu lasu. Następnie – z uprawą roli i hodowlą. W tym drugim przypadku odniesienie do nazwy jest już wyraźniejsze (Kopanina – od kopać).

Niestety mimo, iż występowanie miejscowości o tej nazwie jest dość powszechne nie tylko na Śląsku, nie można z całą pewnością ustalić ich początków na podstawie nazwy. Albowiem spotykamy co prawda stare przykłady nazw kulturowych, równocześnie z najwcześniej poświadczonymi typami. Jednakże były one stosunkowo rzadkie i rozproszone. Ich natężenie zwiększyło się wraz z rozwojem akcji osadniczej, przy czym nierzadko przenoszono starsze, gotowe już nazwy terenowe na nowe siedliska ludzkie. Biorąc to pod uwagę, można przypuszczać, że np. nazwa – Kopanina funkcjonowała znacznie wcześniej, jako określenie obszaru wykarczowanego i uprawianego pola. Pojawiła się zaś niejako oficjalnie dopiero, gdy na tym terenie powstała osada.

W każdym razie nazwa ta należy do młodszej warstwy kulturowej. Do XVII w. zostało poświadczonych takich nazw ok. 25%. Zaś najwięcej pojawiło się w wieku XIX – XX.

Pisownia nazwy, podobnie jak w przypadku Miedar także nie ulegała zmianom, chociaż w tym przypadku należy pamiętać odmienności w tłumaczeniu nazwy na język niemiecki. Niektóre bowiem miejscowości miały niemiecko brzmiące nazwy już w średniowieczu. Tak więc szukając innych Kopanin na Śląsku, należy uwzględniać także miejscowości wywodzące się od słowa graben, jak np. średniowieczne Grabouno niedaleko Koźla.

Ludność Kopaniny